Menu
A+ A A-

Κίνδυνοι στο Βουνό

 

Η ορειβασία είναι μια δραστηριότητα που εγκυμoνεί κινδύνους τους οποίους πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:

1) Αντικειμενικοί: προέρχονται από το περιβάλλον και ενώ δεν επηρεάζονται από τις προθέσεις μας μπορεί να επηρεαστούν από την παρουσία μας. Η έκθεση σε αυτούς μπορεί να περιοριστεί με τις σωστές αποφάσεις. Πολλές φορές μπορεί να παρουσιαστούν και σε συνδιασμούς. Χιονοστιβάδες: ίσως ο πιο σημαντικός και θανατηφόρος από τους αντικειμενικούς κινδύνους, ο οποίος χρειάζεται πολλές σελίδες για να αναλυθεί πλήρως και συχνά ακόμα και έμπειροι ορειβάτες την έχουν "πατήσει".

Οι βασικοί κανόνες για να καθορίσουμε πότε υπάρχει κίνδυνος για χιονοστιβάδα είναι οι εξής:


   α. μετά από μεγάλη χιονόπτωση

   β. την πρώτη ηλιόλουστη μέρα μετά από χιονόπτωση

   γ. χιονόπτωση με ψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες

   δ. απότομη αύξηση της θερμοκρασίας

   ε. στις υπήνεμες πλευρές μετά από χιονόπτωση με αέρα

Για να αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο αποφεύγουμε να πάμε μια μέρα που επικρατούν οι παραπάνω συνθήκες στο βουνό. Αν τύχει και βρισκόμαστε εκεί προσπαθούμε να φτάσουμε σε ασφαλές σημείο ανεβαίνοντας κατακόρυφα ή με τα μικρότερα δυνατά ζιγκ-ζαγκ και πατάμε

Άγρια ζώα: Αρκούδες, λύκοι, τσακάλια, αλεπούδες είναι κάποια από τα θηλαστικά που μπορεί να συναντήσουμε περπατώντας αν και ποτέ δεν έχει αναφερθεί κάποια επίθεση από αυτά.

Αντίθετα προσεκτικοί πρέπει να είμαστε με τα τσοπανόσκυλα που μπορεί να επιτεθούν. Αν αποφύγουμε τα κοπάδια των ζώων δεν θα έχουμε πρόβλημα αλλά ακόμη κι αν τύχει να τα συναντήσουμε προσπαθούμε να παραμείνουμε ψύχραιμοι και απομακρυνόμαστε χωρίς να γυρίσουμε την πλάτη. Συνήθως φεύγουν μακριά αν κάνουμε πως παίρνουμε πέτρα από κάτω.

Ένας άλλος σημαντικός κίνδυνος είναι τα φίδια με την οχιά να είναι το πιο επικίνδυνο. Ένα ψηλό μποτάκι μπορεί να μας προφυλάξει από το δάγκωμα της. Δυστυχώς πολλοί ορειβάτες σκοτώνουν φίδια χωρίς κάποιο συγκεκριμένο λόγο, ενώ κάποια από αυτά μπορεί να είναι και προστατευόμενα είδη. Αν βρεθούν στο δρόμο μας τα αφήνουμε να συνεχίσουν.

Δηλητηριώδη Φίδια στην Ελλάδα

 

Τέλος οι σκορπιοί που ζουν κυρίως κάτω από πέτρες μπορεί να μας τσιμπήσουν αλλά κυρίως προκαλεί πόνο και δεν είναι θανατηφόρο.

Δυστυχώς το τελευταίο διάστημα έχουν αναφερθεί στη χώρα μας κάποια περιστατικά επανεμφάνισης της λύσσας (κυρίως σε αλεπούδες) γεγονός που θα πρέπει να μας κάνει ιδιαίτερα προσεκτικούς με την άγρια πανίδα. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο παρακάτω σύνδεσμο ΚΕΕΛΠΝΟ.

Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε πως πηγαίνοντας στο βουνό είμαστε φιλοξενούμενοι των ειδών που ζουν εκεί. Οπότε δεν τα πλησιάζουμε, ακόμα και αν φαίνονται φιλικά, δεν χαλάμε τις φωλιές τους και κυρίως δεν τα σκοτώνουμε.

Λιθοπτώσεις: μπορεί να φύγουν είτε λίγες πέτρες είτε ολόκληρα κομμάτια βράχου. Οφείλονται σε φυσικές συνθήκες (πχ. αέρας) ή μπορεί να προκληθούν από κάποιον κατά λάθος. Μόλις αντιληφθούμε κάποια λιθόπτωση αμέσως ειδοποιούμε τους άλλους φωνάζοντας "πέτρα". Κρατάμε αποστάσεις από τον προηγούμενο και αποφεύγουμε μέρη που είναι γνωστά για κατολισθήσεις.

Καιρός: Παραφράζοντας ένα παλιό σκανδιναβικό ρητό "δεν υπάρχει κακός καιρός, μόνο κακός εξοπλισμός" καταλαβαίνουμε πως κάποια πράγματα είναι σχετικά.

Η συνεχόμενη βροχή είναι η πιο κουραστική μιας και στο τέλος πάντα μουσκεύεις και συνήθως δεν υπάρχει και καλή ορατότητα, αν υπάρχει πρόβλεψη για συνεχή βροχόπτωση καλύτερα να αναβάλουμε την εξόρμηση, τα πράγματα είναι χειρότερα αν υπάρχει και αέρας. Ο αέρας εκτός του ότι μειώνει τη θερμοκρασία του σώματος, προκαλεί αστάθεια στο βηματισμό και μπορεί να προκαλέσει χιονοστιβάδα ή κατολίσθηση. Τα μπατόν προσδίδουν σταθερότητα, ενώ θα πρέπει πάντα να προφυλασσόμαστε φορώντας γυαλιά ή μάσκα και μπαλακλάβα.

Οι καταιγίδες και οι κεραυνοί είναι ένας σημαντικός κίνδυνος στα βουνά. Η καλύτερη λύση είναι να μην κινηθούμε αν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη. Αν τώρα μας βρει στο βουνό, αποφεύγουμε εκτεθειμένα μέρη (κορυφογραμμές, κόψεις), ογκώδη αντικείμενα που έλκουν κεραυνούς, λίμνες ή μεγάλους νερόλακκους, δέντρα (αν είναι ανάγκη επιλέγουμε το πιο χαμηλό) και βράχους. Μονωνόμαστε ακουμπώντας στο σακίδιο, το κάριματ ή το σκοινί. Στεκόμαστε με τα πόδια ενωμένα και ποτέ δεν ξαπλώνουμε.

Το κρύο δεν είναι πάντα αρνητικό, καμιά φορά το επιζητούμε ώστε να έχουμε καλή ποιότητα χιονιού ή πάγου. Ντυνόμαστε σωστά (Εξοπλισμός τρώμε και ξεκουραζόμαστε. Σε ακραίες περιπτώσεις αν φτάσουμε στην υποθερμία πρέπει να προσθέσουμε και άλλα ρούχα, να βγάλουμε τυχόν βρεγμένα και τέλος καλό είναι να υπάρχει μια αλουμινοκουβέρτα ώστε να καλυφθούμε με αυτή. Η ομίχλη είναι επικίνδυνη γιατί μέσα σε αυτή μπορεί να χάσουμε τον προσανατολισμό μας. Αν είναι κάποιο παροδικό φαινόμενο μπορούμε να περιμένουμε μέχρι να καθαρίσει, αλλιώς το καλύτερο είναι να χρησιμοποιήσουμε τα όργανα πλοήγησης (πχ. πυξίδα, ) για τον προσανατολισμό μας.

Η ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό τόσο στα μάτια όσο και στο δέρμα. Πάντα έχουμε μαζί μας γυαλιά ηλίου και αντηλιακό. Προσοχή το χειμώνα με το χιόνι που η ακτινοβολία αντανακλάται και έχουν αναφερθεί μέχρι και περιστατικά παροδικής τύφλωσης.

Οι κυριότεροι κίνδυνοι από την ζέστη είναι η ηλίαση και η θερμοπληξία. Για την αντιμετώπιση φοράμε καπέλο, κινούμαστε ώρες που η θερμοκρασία είναι καλή και πίνουμε πολύ νερό (πριν διψάσουμε).

Τέλος για να σχεδιάσουμε μια εξόρμηση κοιτάζουμε πάντα την πρόγνωση του καιρού κι όταν φτάσουμε επί τόπου κάνουμε μια διάγνωση των καιρικών συνθηκών και αντιμετωπίζουμε την κατάσταση κατάλληλα.

2) Υποκειμενικοί: οι κίνδυνοι αυτοί προέρχονται από παράγοντες που σχετίζονται με εμάς τους ίδιους ή τους συντρόφους μας. Άγνοια: μπορεί να αφορά στην άγνοια κινδύνων ή την έλλειψη γνώσεων. Για να τους αντιμετωπίσουμε σκεφτόμαστε πάντα το χειρότερο σενάριο, προσπαθούμε να δούμε τι θα κάναμε εάν μας συνέβαινε κάτι και ενημερωνόμαστε για τον τόπο που θα επισκεφθούμε.

Απειρία: προφανώς όλοι στην αρχή είμαστε άπειροι οπότε το καλύτερο είναι να πηγαίνουμε στο βουνό με κάποιον έμπειρο και να μάθουμε από αυτόν μέχρι να αποκτήσουμε εμπειρία.

Απερισκεψία: κάποιες φορές μπορεί να μην λειτουργήσουμε λογικά ειδικά κάτω από πρωτόγνωρες συνθήκες. Είναι καλό να έχουμε κάποιον που να μας "προσέχει". Γενικά μια μεγάλη παρέα λειτουργεί αρνητικά στην εκδήλωση απερισκεψιών.

Κούραση: μπορεί να είναι σωματική ή και πνευματική πάντως επηρεάζει τόσο το σώμα όσο και το πνεύμα. Για να την αντιμετωπίσουμε κοιμόμαστε καλά, τρώμε συχνά και σωστά, ξεκουραζόμαστε όποτε το έχουμε ανάγκη, έχουμε τον κατάλληλο εξοπλισμό και δεν απογοητευόμαστε.

Κακός ή ελλειπής εξοπλισμός: μια καλή συμβουλή είναι να κάνουμε εκ των προτέρων μια λίστα με τα απαραίτητα υλικά που χρειαζόμαστε σε μια ανάβαση την οποία και να συμβουλευόμαστε κάθε φορά που θα ετοιμάζουμε το σακίδιό μας.

Συμπεριφορά: Η έλλειψη επικοινωνίας και ενδιαφέροντος για την δραστηριότητα και η μη εκτέλεση οδηγιών μπορεί να αποτελέσουν κίνδυνο για μια ομάδα.